Bruggelen

Op een stuwwal bij Apeldoorn ligt bosgebied Bruggelen. Prachtig gebied om te wandelen, te fietsen of paard te rijden. Er zijn wandelroutes uitgezet en er is een mountainbikeroute. In het gebied zijn veel bijzonderheden te zien.

Locatie

Engelanderholt
7361 CZ Beekbergen

Regio Veluwe - Gemeente Apeldoorn
Verworven 1949 - Oppervlakte 453 ha

Voorzieningen

Landschap

Het landschap is gevarieerd. Er liggen naald- en loofbossen en enkele heideveldjes. Het zuidelijke deel bestaat uit stuifheuvels met ‘eikenstrubben’. Dit zijn bossen met grillige, knoestige en gedrongen eikenstammen. In het bos liggen een Vlaamse schuur en een aantal oude grafheuvels. Op de Beekbergse Eng is akkerland te vinden.

Eropuit

Bruggelen kan actief worden verkend. Er lopen fiets-, wandel- en ruiterpaden door het gebied. Een mountainbikeroute over de Veluwe doet ook Bruggelen aan. De lange afstandswandeling ‘het Maarten van Rossumpad’ loopt deels door Bruggelen. Daarnaast zijn er in het gebied zijn drie wandelroutes uitgezet die worden gemarkeerd door paaltjes.

Klompenpaden

Door Bruggelen lopen het Ugcheler Markepad en het Bekbergerpad.

Dieren

Bruggelen is onderdeel van de ecologische verbinding van het bosgebied van de Veluwe met de IJsselvallei. Voor soorten als de das en de boommarter is deze verbinding belangrijk. Ook herten en zwijnen leven hier.

De boommarter is een van de vaste bewoners van het landgoed. Evenals vele roofvogelsoorten, waaronder de havik en de wespendief. Op de hei leven reptielen zoals de zandhagedis, hazelworm, ringslang en de adder. In de open bossen zijn zangvogels als boompieper en geelgors te vinden. In het gebied zijn meerdere dassenburchten.

Grofwild

Samen met de terreinen van Staatsbosbeheer vormt Bruggelen een belangrijk leefgebied voor edelherten en wilde zwijnen op de Veluwe. Ook damherten zijn er regelmatig te gast. Die steken over via het ecoduct bij de Woeste Hoeve. In de bossen en langs de akkers leven ook veel reeën.

Planten

Bruggelen herbergt een van de vochtigste en koelste bossen van de Veluwe. Vanwege dit specifieke klimaat komen er veel bijzondere soorten mos voor. Rondom Huis Bruggelen bloeien in de lente stinsenplanten.

De soorten mos die hier voorkomen, kun je in Scandinavië of nog noordelijker aantreffen. Zoals bijvoorbeeld het priembladmos en het breed moerasvorkje, een levermos van dood hout. In de arme bossen rond het stuifzand breidt de zevenster zich uit. Daar staat ook een opvallende jeneverbes. In het gebied zijn veel zeldzame paddenstoelen te vinden, waaronder cantharellen en vermiljoenhoutzwam.

Stinsenplanten

Rondom Huis Bruggelen bloeien in de lente stinsenplanten. Dit zijn planten die in de tweede helft van de 19e eeuw veel als sierplant rond buitenhuizen werden aangeplant. Ze komen oorspronkelijk niet voor in Nederland. Om deze exoten te laten bloeien werden in het begin van de 20e eeuw karrevrachten mergelkalk uit Zuid-Limburg aangevoerd om de arme zandgronden van Bruggelen te verrijken. Zo kan het dus gebeuren dat u hier in de lente opeens een prachtig gekleurd bloemenveld ziet.

Geschiedenis

Waarschijnlijk is de naam ‘Bruggelen’ een verbastering van ‘Braclog’. Dit woud wordt al in 801 vermeld. Sinds de 16e eeuw heet het bos ‘Engelanderholt’. In het landschap zijn veel sporen van het verleden te zien. Er liggen vijf grafheuvels van ongeveer 4000 jaar oud. Bij de A1 ligt de middeleeuwse gerechtsplaats Heerenhul. Dit is van de eerste plekken waar in ons land recht werd gesproken.

Noorse huizen

In het bos staan twee Noorse huizen. Ze hebben prachtige details en zijn voorzien van rijk gedecoreerd houtwerk. Bij een van de huizen ligt een arboretum, een park met meer dan 50 soorten exotische bomen.

Beheer

De aanwezigheid én zichtbaarheid van meerdere tijdlagen kenmerken het landschap in Bruggelen. Hoge archeologische waarden worden afgewisseld met hoge natuurwaarden en belangrijke bosbouwkundige waarden.

Bruggelen heeft een groot aantal archeologische relicten zoals grafheuvels, ijzerkuilen, karresporen en het Herenhul. Omdat deze ook zichtbaar aanwezig zijn in het landschap, leent het gebied zich ervoor om publiek nog meer kennis te laten maken met de geschiedenis van het landschap. Ook zijn er hoge natuurwaarden in het gebied aanwezig, voornamelijk op de heide en in het bosreservaat. Hier liggen kansen om de natuurkwaliteit verder te verhogen. Het overige bos is bosbouwkundig belangrijk. Dit houden we met zorgvuldig bosbeheer in stand.

Voor het bosreservaat geldt sec een doelstelling ‘Natuur’, voor de overige delen is gekozen voor een mix van de doelstellingen ‘Cultuurhistorie’ en ‘Landschap’. Op en om de heide worden ook de natuurwaarden meegenomen in het beheer (accent Natuur). Het Van Schaiksbosch in het zuidwesten heeft het accent Bosbouw, hier is meer ruimte voor de verantwoorde productie van kwaliteitshout.


Wat betekent dit voor het beheer?

Bossen en lanen

In het bosreservaat wordt het voorkomen van exoten tegengegaan, we zorgen dat het veilig is (zorgplicht) en dat de paden worden onderhouden. Verder wordt er niet beheerd.
In de bossen van het historische landgoed Bruggelen beheren we voor het behouden van de bijzondere (uitheemse) bomen en het handhaven van de karakteristieke struiklaag en kruiden. Ook wordt goed rekening gehouden met de volop aanwezige archeologische elementen. Het arboretum houden we in stand.
In de bossen met accent Bosbouw wordt actief beheerd met het oog op de teelt van kwaliteitshout. Daarbij is het uitgangspunt altijd dat aanwezige natuurwaarden en cultuurhistorische waarden niet in het gedrang mogen komen.
Het cultuurhistorisch lanenpatroon houden we in stand. Als een laan door uitval van laanbomen niet meer als zodanig herkenbaar is, wordt deze vervangen. Bij voorkeur met bomen van de oorspronkelijke boomsoort.

Heide

Om de heide en de daaraan gebonden soorten in stand te houden, streven we naar een variatie in structuur en afwisseling van jonge en oudere heidebegroeiing, open zandige stukjes en wat meer vergraste delen. Wanneer de heide te eenvormig wordt, zal er kleinschalig beheer worden uitgevoerd om de variatie te vergroten.

Graslanden en akkers

Voor de graslandpercelen langs de beek wordt extensief beheer aangehouden: ze worden één keer per jaar gemaaid. Voor de akkers op de eng bestaat de wens om zoveel mogelijk over te gaan op biologische landbouw.


Meer lezen? Klik hier om de volledige beheervisie te lezen.